By default in Windows Server 2008 / 2008 R2 , event subscription port number is 5985.Clients and Event Collector are communicating over this port number.

If you want to change this, just execute following commands;

winrm set winrm/config/listener?Address=*+Transport=HTTP @{Port="5985"}

netsh add portopening TCP 5985 WINRM

Exchange 2007′ye yeni yeni alışmaya başlamışken elimizde artık kurcalayabileceğimiz yeni bir Exchange sürümü bullunuyor.Bu yazımda Exchange 2010 ile birlikte gelen High Availability alanındaki bazı yeniliklerden bahsedicem.

Exchange 2007 altında bulunan CCR ve SCR artık Exchange 2010 altında aynı isimde bulunmuyor.Continuous Replication teknolojisi artık Exchange 2010 altında database Copies(veritabanı kopyaları) oluşturmak için kullanılıyor.

Oluşturulan bu database copy’lerin temel özelliklerine bakıcak olursak.

-Sadece mailbox databaseler içindir.Public folder replikasyonu için Microsoft bize Public Folder Replication’ı kullanmamızı öneriyor.
-Veritabanı kopyalarını tutan birden fazla Mailbox Server bir Database Availability Group altına yerleştirilmeli.Database Availability Group sayesinde otomatik recovery ve monitoring işlemleri gerçekleşir.(Database Availability Group’u birazdan ayrıntılı inceleyeceğiz)
-Database Availability Group altındaki tüm mailbox serverlar aynı active directory domain’ine dahil olmalı
-Tüm veritabanı kopyaları Volume Shadow Copy tabanlı bir backup uygulaması ile yedeklenebilir.
-Bu veritabanları sadece aynı dag içerisindeki diğer mailbox serverlar ile replike olabilir.(2007 server’a replikasyonda desteklenmiyor)
-Veritabanın tüm kopyaları her sunucuda aynı dizinde olmalı
-Veritabanı kopyaları başka sitelardan yada başka subnetlerden olabilir.
Exchange 2010 altında yine windows failover clustering teknolojisi kullanılıyor ama artık HA mailbox sunucuları kullanmak için sadece exchange konsolu yeterli olacak.Buda en önemli özelliklerden bir tanesi.Yani Windows Failover Cluster konsoluna çok işimiz düşmücek.

Şimdi en büyük yeniliklerden birisi olan Database Availability Group(DAG)’ı inceleyelim.
Database Availability Group(DAG):

Exchange 2010 ile gelen bir diğer HA özelliği DAG.Database Availability Group database seviyesinde otomatik recovery ve monitoring sağlayabilen ,içerisinde 16′ya kadar Exchange Server 2010 mailbox server barındıran bir grup.Yani artık storage group bazlı çalışmak DAG oluşturmamız gerekiyor.Tüm yönetimi recovery işlemlerini monitoring işlemlerini DAG üzerinden gerçekleştirebilirsiniz.

Yapıda bulunan bir mailbox server’ı DAG altına eklediğinizde otomatik olarak failover yapısına katmış oluyorsunuz.

En önemli nokta DAG arka planda Windows Failover Clustering teknolojisini kullandığı için DAG altındaki tüm mailbox sunucuları Windows Server 2008 Enterprise yada Windows Server 2008 Datacenter sürümü kullanmalı.

Exchange Managemetn Shell altında aşağıdaki komutlarla DAG oluşturabilir ve sunucuları üye edebilirsiniz.

–New-DatabaseAvailabilityGroup -Name DAG1 -FileShareWitnessShare \\EXHUB1\DAG1FSW -FileShareWitnessDirectory C:\DAG1FSW

Bu komut ile Exchange 2007′de CCR konfigurasyonundan hatırlayacağınız File Share Witness’ı yapıddaki EXHUB1 isimli sunucuda tutan DAG1 isimli bir Database Availability Group oluşturduk.

Yalnız oluşturulduğunda boş gelicektir.Buna yapımızdaki Exchange 2010 mailbox sunucularını eklememiz gerekli:

–Add-DatabaseAvailabilityGroupServer -Identity DAG1 -MailboxServer EXMBX1
Bu komutla DAG1 altındaki gruba EXMBX1 isimli mail server ekleniyor.

Burda dikkat etmeniz gereken bir nokta var.Mailbox server olarak eklediğiniz sunucu Server 2008 ise ve üzerinde failover cluster servisi yüklü değilse yüklememiz gerekiyor.Bunun sebebi failover cluster componentinin uzaktan yüklenememesi.Çünkü zaten DAG’ı tutan sunucu failover cluster servisini otomatik yüklüyor.Ama içeriye eklenen mailbox sunucularda da bu servisin çalışması gerekli.Bunu uzaktan yükleme şansı olmadığı için eklenen bu mailbox sunucularında local olarak servisi yüklememiz isteniyor.

DAG altına ilk Mailbox Server’ı eklediğinizde aşağıdaki sıralama ile konfigurasyon gerçekleşiyor.

-Windows Failover Clustering componenti DAG’ı tutan sunucu üzerine yüklenir.
-DAG’ın ismi ile failover cluster oluşturulur.
-DC üzerinde computers OU’su altına Cluster Network Object(CNO) oluşur.
-DAG’a bir ip adresi atanır.
-Ve son olarak bildiğimiz gibi dynamic update sayesinde DAG ismi ve ipsi dns üzerinde register edilir.
Exchange 2007 CCR ile File Share Witness kullanmıştık.Aynı şekilde Exchange 2010 altındaki DAG içinde file share witness kullanabilirsiniz.Dikkat etmeniz gerekenler;

-Paylaşımı tutan server DAG ile aynı forest altında olmalı
-Windows Server 2003 yada Windows Server 2008 çalıştırmalı
-Tek bir server birden fazla DAG için paylaşımı tutabilir ama her DAG’ın kendi tek paylaşımına sahip olması gerekir.
-Tabiki bu paylaşımı tutan sunucu DAG altındaki üyelerden biri olamaz.

2007′de olduğu gibi File Share Witness için önerilen sunucu Active Directory site’ı içerisindeki Hub transport sunucusudur.

Exchange 2010′da ince ayarları yapabilmeniz için Exchange Management Shell’i öneriyorum.Çünkü bazı ayarlara konsol altından ulaşabilmeniz mümkün değil.Örneğin aşağıdaki komut gerçekten birçok istemiğize yanıt veren parametreler içeriyor.

Set-DatabaseAvailabilityGroup -Identity DAG1 -FileShareWitnessShare \\EXHUB1\DAG1FSW -FileShareWitnessDirectory C:\DAG1DIR -ReplicationPort 33898 -NetworkEncryption Disabled -NetworkCompression Disabled -FileShareWitnessDirectory

Bu komutta DAG1 isimli grup \\EXHUB1\DAG1FSW file share witness kullanmak üzere yapılandırılıyor.Paylaşımı tutan server üzerinde local dizin C:\DAG1DIR olarak belirleniyor.Replikasyon için artık SMB kullanılmıyor ve biz port belirleyebiliyoruz.Komutumuzda 33898 tcp portunu belirliyoruz.Aynı zamanda Encryption ve Compression’ı kapatıyoruz.

Her bir DAG’ın en az iki networke ihtiyacı var.New Database Availability Group Network sihirbazını kullanalarak başka networklerde ekleyebilirsiniz.

–Set-DatabaseAvailabilityGroupNetwork -Subnets 10.0.0.0/8 -Identity DAG2\NET1

mesela yukarıdaki komut ile DAG2 altındaki NET1 isimli networke 10.0.0.0/8 networkünü ekliyorum.Bu ayarları bahsettiğimiz gibi Exchange Management Console altından da gerçekleştirebiliyorsunuz.

DAG ile ilgili bir diğer yenilik Active Manager komponenti.Active Maneger eski exchange sürümlerindeki failover yönetim özelliklerini Exchange 2010′da gelişmiş bir halde karşımıza getiriyor.Arka planda çalışma mantığını şöyle özetleyebiliriz.

Exchange 2010 içerisinde Microsoft Exchange Replication servisi periyodik olarak tüm mount edilmiş veritabanlarını izler.Buna ek olarak Extensible Storage Monitor(ESE)’yi herhangi bir I/O hatasına karşı izler.(Esxchange 2010′da hala ESE kullanılmaktadır)Eğer servis bir hata tespit ederse Active Manager’ı uyarır.Active Manager bu durumda hangi veritabanı kopyasının mount edilmesi gerektiğine karar verir ve yapıyı takrardan ayağa kaldırır.

Bunlar Exchange 2010 HA tarafındaki temel yenilikler.Bir sonraki makalemizde bunları uygulama olarak Exchange 2010 üzerinde gösteriyor olacağım.

Server 2008 Cluster yapısı altına sadece komut satırını kullanarak goruplar oluşturabilir ve bunların altında service yada applicationları taşıayabiliriz.Bunun için sırasıyla kullanabileceğiniz komutlar;

cluster . group “file server” /create
komutu ile file server isminde bir cluster grubu oluşturabilirsiniz.Bir önceki yazıda da bahsettiğimiz gibi kurulumdan sonra kullanacağınız tüm servisler ve uygulamalar için bunlara özel gruplar oluşturmanız gerekmektedir.

cluster . res “File Server” /create /group:”file server” /type:”File Server”
komutu ile biraz önce oluşturduğumuz grup altına File Server rolünü(kaynağını) oluşturduk.Artık bu yapıyı kullanarak dosya paylaşımını cluster yapısı üzerinden çalıştırabiliriz.Tabi burada “File Server” ismini kullandım.Sizde diğer servisleri eklemek isterseniz “cluster restype” ismini kullanarak listeleme yapabilirsiniz.

cluster . res “FS IP Address” /create /group:”file server” /type:”IP Address” /priv address=10.0.0.100 subnetmask=255.255.255.0

cluster . res “FS Name” /create /group:”file server” /type:”Network Name” /priv name=”ortakdosyalar” dnsname=”ortakdosyalar”

Bu komutlarda da grubumuza bir ip adresi ve network üzerinden erişelecek bir isim atadık.

cluster . res “FS Name” /adddep:”FS IP Address”

komutuylada verdiğimiz ip ve isim arasında bağlantıyı sağlıyoruz.

Son olarak bu yapıyı online hale getirmek için

cluster .res “resource name” /on

komutunu kullanabilirsiniz.

Server 2008 Cluster servisi varsayılan olarak gelen ve içeriğinde,cluster’ın ip adresini,cluster ismini ve witness kaynaklarını barındıran “Cluster Group” isminde bir grup barındırmaktadır.

Siz cluster yapısı altında ekstra  kaynak ekledikçe her zaman için bu kaynaklar varsayılan grup dışında gruplar oluşturularak bunların içine yerleştirilir.Önerilen konfigurasyon budur.

Bir kesinti anında bu kaynakları barındıran gruplar fail olan node içerisinden diğer node’a geçişi gerçekleştirirler.İsterseniz bu taşıma işlemini sizde komut satırı ile yapabilirsiniz.
Örneğin FSFS isminde bir group oluşturduğumuzu varsayalım.Ben dosya paylaşımını cluster servisi ile kesintisiz NAS üzerinden gerçekleştirmek için böyle bir grup oluşturdum ve bunu aktif hale getirdim.

Bu yapıyı varsayılan olarak NODE1 altına yerleştirdim.NODE2 altına “FSFS” grubunu taşımak istediğimde aşağıdaki komut işinizi görecektir.
cluster . group “FSFS” /move:node2

aslında burada :node2 yazmama bile gerek kalmıyor çünkü yapıda sadece 2 node bulunuyorsa taşınabileceği sadece tek bir node olduğundan otomatik taşıma işlemini gerçekleştiriyor.

SCVMM 2008 betadan SCVMM 2008 RTM’e geçişinizi gerçekleştireceksiniz dikkat etmeniz gereken birkaç nokta var.

- VMM administrator konsolu altında varolan hostları kaldırmanız gerekmektedir.Migration işleminden sonra tekrardan bu hostları ekleyeceksiniz.

- VMM 2008 Beta Server üzerinde SQL Server Management Studio yada SQL Server Management Studio Express’i yükleyin.

- SQL Server Management Studio ile VirtualManagerDB veritabanına bağlanıp sağ tıklayarak Backup ile yedeklemesini gerçekleştirin.,

- Başarılı bir yedekleme işleminden sonra VMM 2008 BETA’yı bilgisayarınızdan kaldırın.

- UpgradeV2Beta.exe uygulamasını http://go.microsoft.com/fwlink/?LinkId=127036 linkinden indirin.

-Bu exeyi UpgradeV2Beta.exe -server [servername/instancename] -database [databasename] parametreleri ile çalıştırın.Buradaki VMM için varsayılan olarak oluşturulan instance name MICROSOFT$VMM$‘dir.Varyılan database ismide VirtualManagerDB ‘dir.

-Kurulum işlemi bittikten sonra Administrator Console altında Managed Computers üzerinde refresh işlemini gerçekleştirin.
- Eğer VMM2008′i önceki BETA ile aynı sunucu üzerine kurduysanız eskiden yönetilen tüm hostlar Unsupported durumunda gözükecektir.
- Eğer VMM2008′i önceki BETA versiyonunun olduğu sunucundan ayrı bir sunucuya kurduysanız tüm hostlar Access Denied durumunda gözükecektir.

Bu noktada Unsupported hostlar gözüküyorsa sağ tıklayarak Update Agent demeniz yeterlidir.Eğer Access Denied gözüküyorsa sağ tıklayıp Reassociate demelisiniz.

Bu temel konfigurasyonların ardından hostlarınızı tekrardan yönetebilir durumda olacaksınız.Library yönetimi için gereksinimleride bir sonraki yazıda inceleyeceğiz.

Bildiğiniz gibi System center ailesi içerisinde yer alan System Center Virtual Machine Manager ile yapınızdaki Hyper-v fiziksel hostlarınızı ve ESX çalıştıran fiziksel hostlarınızı ve dolayısıyla altlarında bulunan sanal makinalarınızı yönetebiliyorsunuz.Yalnız SCVMM altında Vmware mimarisini yönetirken dikkat etmeniz gereken bir nokta var.

Herhangi bir Vmware yapısını SCVMM altına import ettiğinizde durumunu kontrol ederseniz Ok(Limited) olarak göreceksiniz.Bu durumda yapabilecekleriniz tabiki var.Fakat herşey dahil bir yönetimden bahsediyorsak bu ayarı aktif etmeniz gereklidir.İlk yapmanız gereken ESX üzerindeki ayarlardır.Bu noktada
Virtual Machine Delegate opsiyonunu kullanmanız yada tüm ESX hostlar üzerinde root için ssh root logini aktif etmeniz gereklidir.Bu işlemi yapmak için ESX host üzerinde Configure Security menusune girerek ilgili credentialları girerek ssh login veya delegasyonu seçebilirsiniz.Bu işlemden sonra state limited’dan OK’a dönecektir.Peki limitli kullandığımızda yada full kullandığımızda ne gibi yönetimsel farklar bizi bekliyor? Bunu aşağıdaki tablodan inceleyebilirsiniz.

Hyper-V ile birlikte çalışırken bazen çıkan sorunları Hyper-V  rolünü kaldırarak çözmeye çalışabilirsiniz.Yada Vmware gibi diğer sanallaştırma ürünleri Hyper-V ile birlikte çalışmayı sevmezler ve ikisini aynı işletim sistemi üzerinde çalıştırmakta zorlanırsınız.Bu sebeple benim yaptığım gibi dual boot şeklinde çift işletim sistemi kullananlarınız vardır eminim.Ama daha kolay bir yöntem bizi bekliyor.Boot işlemi sırasında varolan işletim sisteminizi hypervisor olmadan boot edebilme şansınız var.Bunun için artık boot işlemlerini tamamiyle kontrol edebildğimiz bcdedit komutu kullanacağız.

Mantıken yapmamız gerekn yeni bir boot girdisi oluşturmak ve bu girdiyede yükleme yaparken hypervisoru kullanmamasını söylemek.

bcdedit /copy {default} /d “No Hypervisor”

Bu komutun çıktısında bize girdinin GUID’e kopyalandığına dair bir çıktı verecektir.Benim işletim sistemimde(server 2008) aşağıdaki gibi bir çıktı verdi.

The entry was successfully copied to {benim guid numaram}.

Ardından bu GUID’i kopyaladım ve aşağıdaki komutu girdim.

bcdedit /set {benim guid numaram} hypervisorlaunchtype off

Bu komuttan sonra bir sorun yoksa The operation competed succesfully çıktısını alabilirsiniz.

Artık bilgisayarı başlattığınızda karşınıza bir boot ekranı çıkacak ve hypervisor olmadan yükleme seçeneğide(yukarıda belirttiğimiz No Hypervisor seçeneği)  ekrana gelecektir.İlgili sorunu çözdükten yada gerekli işlemleri yaptıktan sonra tekrardan normal boot ile bilgisayarı hypervisor’lü haliyle başlatabilirsiniz.

System Center ailesinin belkide en işlevsel üyelerinden biri olan Virtual Machine Manager’ın 2008 betası şu anda indirebilir durumda.

Eğer sanal teknolojilerle ilgileniyorsanız yada yapınızda birden fazla sanal makinelerinizin yanında bunların bulunduğu birden fazla host makinanız varsa bir süre sonra yönetim aşamsında zorluklar yaşayabilirsiniz.İşte buna bir çözüm olarak gelen VMM ürünü bunun dışındada bize bir çok yeni özelliği sunmaktaydı.İlk olan 2007 sürümünü kurcaladıktan sonra artık elimizde SCVMM 2008 demosu bulunuyor.Peki 2008 ile birlikte gelen yenilikler neler?

Windows Server ® 2008’de işletilebilen VM desteği

“¢ System Center Virtual Machine Manager 2008; Windows Server 2008 ve Microsoft Hyper-Vâ„¢ Server’a ait temel özelliklerden ve hizmetlerden tam anlamıyla yararlanmak üzere tasarlanmıştır. Bu özellikler arasında Hyper-V’ye ait 64-bit mimari, saldırılara karşı sağlamlaştırılmış güvenlik modeli, yük devretme kümesi desteği (aşağıdaki kısmı inceleyin) ve diğerleri yer almaktadır.

“¢ Virtual Machine Manager 2008 (VMM), Hyper-V işleten ana sistemlerin yönetimini destekler; VMM ayrıca, VMM 2008 konsolu üzerinden Hyper-V etkinleştirmesi uzaktan yapabilir.

“¢ VMM 2008, hata toleranslı ve küme tanıyan sanal aygıtların oluşturulmasına olanak tanıyabilmek için Windows Server 2008′nin yeni kümeleme desteği ile bütünleşir.

“¢ VMM 2008, hem Intelligent Placement, Self-Service Portal ve bütünleşmiş Kitaplık gibi VMM’e özgü fonksiyonlar sağlar, hem de bütün Hyper-V fonksiyonlarını destekler.
Çoklu sağlayıcı sanallaştırma platformu desteği

“¢ Hyper-V desteğine ek olarak VMM 2008, VMware ESX altyapısı ve Microsoft Virtual Server üzerinde işletimi yapılan sanal aygıtlara verdiği destek sayesinde çoklu hipervizör yönetimini tek bir araç içerisinde birleştiriyor.

“¢ VMM 2008, sanal aygıtların VMotion üzerinden herhangi bir aksama süresi yaşamadan sanal hostlara aktarılması dahil olmak üzere, VMware Virtual Center ile bütünleşme yoluyla VMware VI3 için geniş kapsamlı destek sunuyor.

“¢ Intelligent Placement, pekiştirme aday önerileri ve diğerleri gibi VMM 2008’e özgü özellikler, herhangi bir desteklenen platform üzerinde sanallaştırılmış altyapıya karşı işletilebilir.

“¢ Ayrıca Hyper-V, VMware ESX ya da Virtual Server uygulamaları üzerinden özelleştirme ve otomasyon için Windows PowerShellâ„¢ kodları da desteklenmektedir.

Performans ve Kaynak Optimizasyonu

“¢ Performans ve Kaynak Optimizasyonu (PRO), donanımlarda, işletim sistemlerinde ve uygulamalarda tespit edilmiş hata senaryolarına ya da zayıf yapılandırılmış bileşenlere dinamik bir şekilde yanıt verebilecek bir VMM özelliğidir.

“¢ PRO etkinleştirilmiş Yönetim Paketleri yoluyla ve System Center Operations Manager’a ait kapsamlı görüntüleme yetenekleri ile uyumlu bir şekilde çalışarak PRO, bir yöneticiyi sağlıksız bir sistem veya uygulama durumuna karşı uyarabilir ve önerilen düzeltme eylemini bildirebilir; ya da otomatik olarak tepki veren ve kendini yenileyen bir sistem oluşturarak bu duruma yanıt verebilir.

“¢ PRO ile kullanılabilen çok daha yüksek tanelilik seviyesi sayesinde, donanım, işletim sistemi ve uygulama değişkenlerinden oluşan geniş bir ağ, PRO’yu düzeltme eylemi almak üzere tetikleyebilir.

“¢ VMM 2008’in bir özelliği olarak PRO yetenekleri aynı zamanda VMware ESX ya da Virtual Server aygıtları için de uygundur; böylelikle yöneticilerin kullandıkları sanallaştırma platformuna bakmaksızın sanallaştırılmış ortamlarının tamamını yönetmelerine izin verilir.

“œYüksek Erişilebilirlik” Sanal Aygıtları için Host Küme Desteği

“¢ Yük devretme kümelerine verdiği yüksek ölçüde genişletilmiş destek sayesinde VMM 2008, görev odaklı sanal aygıtların yönetimi için “œyüksek erişilebilirlik” yeteneklerini geliştirir. VMM 2008 artık küme tanıyabilmektedir; diğer bir deyişle Hyper-V host kümelerini tek bir birim olarak algılayıp yönetebilmektedir.

“¢ VMM’in bu sürümünde mevcut olan yenilikler arasında, kümeye eklenen ve kümeden kaldırılan sanal hostların otomatik olarak tespit edilmesi, böylelikle yöneticiler bu fonksiyona harcadıkları emeğin azaltılması da bulunmaktadır.

“¢ VM 2008 kapsamında yüksek bir erişilebilirliğe sahip sanal aygıt yönetimi (HA VM) yapmak artık çak daha kolaylaşmıştır. Bundan böyle bugüne kadar sunulan karmaşık çoklu adımlı manuel süreçlere veda edebilirsiniz; bir yöneticinin tek bir onay kutusuna tıklaması bir VM’i yüksek erişilebilir kılmak için yeterlidir. Perde arkasında VMM sözü edilen HA VA’nın yönetimini yapmaktadır; bu bağlamda VMM 2008’e ait Intelligent Placement özelliğini, sadece yeni oluşturulmuş HA VM için bir host kümesi parçası olan hostlara öneri vermek üzere yönlendirmek de yer alır.

“¢ VMM 2008’e ait gelişmiş HA VM yönetim özellikleri arasında; küme yedeklerinin, harfsiz disk sürücülerin, misafir kümelerin diğerleri arasında belirlenmesi ve yönetimi gibi çeşitli küme ilişkili görevler için, Failover Cluster Management Console (Yük devretme Küme Yönetim Konsolu) da yer almaktadır.

“¢ VMM 2008 bunun yanında küme devrelerinin VMware ESX Sunucuları olduğu VMware host kümelerini de destekler.

VMM 2008 içindeki Diğer Değişiklikler

“¢ Yeniden tasarlanmış yönetim izinleri motoru; tam yetkili bir yöneticiye ait yönetim yeteneklerini koruyan, fakat tasarlanmış sanal ana sunucu alt seti gibi daha düşük sorumluluk kapsamında tutan “œatanmış yönetici” görevinin oluşturulması.

“¢ PowerShell arabirimi ve commandlet’lerine kullanıcı erişimi de içeren, Self-service Portal için bütünüyle yeniden tasarlanmış ve yeniden yaratılmış web arabirimi.

“¢ Misafir sanal aygıtlarda, Windows Server 2008 ve Windows Vista ® işletim sistemleri desteği ve aynı zamanda bu misafir işletim sistemleri için Fizikselden Sanala (P2V) ve Sanaldan Sanala (V2V) çevrimlerine de destek verir.

“¢ VMM 2008′in bir özellikle “œgüvenilir” etki alanının parçası olmayan etki alanı katılımlı sanal altyapı yönetimi yapmasına izin veren güncellenmiş ağ izinleri ilkeleri.

“¢ Ek PowerShell commandlet’leri ve “œkod görüntüleme” denetimleri.

“¢ Genel olarak yenilenmiş ve “œestetik açıdan geliştirilmiş “ VMM 2008 kullanıcı arabirimi ile yönetim konsolu.

Hyper-V çalıştıran bir sunucuda birçok virtual network oluşturarak çeşitli bağlantı kanalları oluşturabiliriz.Bu bağlantılar tabiki sizin yapınıza uygun şekilde olacaktır.Örneğin sadece çalışan sanal makinelerin birbirleriyle haberleşebilmesi(virtual network)..Sanal makinelerin üzerinde bulunduğu sunucu ile sanal makinalar arasında(internal network)..Fiziksel network kartı kullanılarak oluşturualn fiziksel network ile sanal makine arasında(external network)

Tüm bu network bağlantı şekillerini oluşturabilmek için hyper-v kurulumu ile birlikte gelen Virtual Network Manager’ı kullanabilirsiniz.Hyper-V manager konsolundan erişebileceğiniz Virtual Network Manager ile bir network eklemek istediğinizde basitçe yapmanız gerekenler;

-Hyper-V konsolunu açmak,
-Actions menusunden Virtual network Manager’ı seçmek
-Create Virtual Network altında istediğimiz network tipini belirlemek
-Son olarakda add ile ekleme işlemini gerçekleştirmek.

Aynı şekilde varolan networklerin üzerine tıklayarak modify işleminide gerçekleştirebilirsiniz.

Windows Deployment Services , önceki sürüm olan RIS’ın geliştirilmiş versiyonudur diyebiliriz.WDS sayesinde varolan vista kurulumlarımızı otomatikleştirebilir ve network üzerinden toplu kurulumları gerçekleştirebiliriz.Yani her client üzerine elimizde DVD ile gitmemize gerek kalmayacaktır.Peki WDS’nin RIS’ten farkları nelerdir? Şöyle kısa bir inceleme yapacak olursak;

- Windows Vista ve Windows Server 2008 deploy imkanı
- Windows PE isimli boot işletim sistemi
- Windows image (.wim) dosyalarını kullanarak image bazı kurulumlar
- Geliştirilmiş PXE sunucu desteği
- Boot edilecek işletim sistemlerinin seçildiği menudeki yenilikler
- İmajların seçildiği kullanıcı ekranındaki grafiksel yenilikler
- Windows Deployment Services Microsoft Management Console (MMC) eklentisi ve   WDSUTIL komut aracı

Diğer yazılarda WDS ile ilgili ayrıntılara girebiliriz.Bu yazıda ise Server 2003 üzerinde çalışan bir WDS için kullanılan sunucu mode larını inceleyeceğiz.RIS ve WDS arasındaki geçişlerde bu mode ların iyice anlaşılması ve ilişkilerin kurulması oldukça önemlidir.

Öncelikle WDS çalışan sunucunuzun hangi modda çalıştığını kontrol edin isterseniz.Bunun için en kolay yol WDSUTIL aracı.Komut isteminde;
WDSUTIL /get-server /show:config

yazarak yada konsoldaki sunucu özelliklerinden general tabına gelerek çalışılan mod bilgisi öğrenilir.

Şimdi varolan Mode ları inceleyelim.
Legacy Mode:
Bu mode RIS’in karşılığıdır diyebiliriz.Aslında WDS’nin piyasaya sürülmesinin sebebi Vista ve server 2008 deploymentlarını gerçekleştirebilmemiz içindi.Eğer yapımızda bu işletim sistemleri yoksa biz WDS’yi legacy modda kullanarak RIS gibi davranmasını sağlayabiliriz.Bu modda çalışmak için ilk önce RIS’i kurup konfigure etmelisiniz.Ardından WDS kurulumu yapıp konfigure etmeden legacy modda çalışabilirisiniz.

Mixed Mode:
Bu modda çalışırken rısetup ve riprep imajları ile çalışabilir aynı zamanda WDS kullanarak .wim uzantılı imajlarlada deployment gerçekleştirebilirsiniz.Bu modda çalışmak için bir RIS sunucu üzerine WDS konfigure edilir ve eski RIS imajları düzenlenebilir.

Native Mode:Bu mod içerisinde çalışırken yalnızda WDS ile birlikte geklen windows image dosyaları(wim) üzerinde çalışabiliriz.Bu modda çalışmak içinde mantıken RIS’in kurulu olduğu ama konfigure edilmediği bir sunucu üzerine WDS konfigurasyonu yapmamız gerekli.Eğer RIS konfigure edilmişse öncelikle uninstall edilmesi gerekir.

Birde unutmadan şuna değinelim.Bildiğimiz gibi RIS’de BOOT işlemleri için OSCHOOSER kullanılıyordu.WDS’de ise bu yerine Windows PE’ye bıraktı.legacy mode altında yalnızca OSCHOOSER , mixed modda her ikisi birlikte,native modda ise sadece Windows PE çalışacaktır.

Bir önceki yazıda SMB ‘nin ne olduğundan bahsetmiştik.Windows tabanlı bilgisayarlar tarafından kullanılan bir dosya paylaşım protokolü idi.Windows Server 2008 ve Windows Vista ile birlikte yerini SMB 2.0 ‘a bırakmıştı.Böylece bu işletim sistemini kullanan bilgisayarlarda dosya kopyalama işlemleri için neredeyse 2 kata varan bir hızlanma gerçekleşmişti.

Yine farklı işletim sistemlerinin dosya paylaşımları sırasında kullandıkları versiyonları incelemiştik.Yapımızda bununla ilgili bir problemi çözmek yada bambaşka bir sebepten dolayı SMB 2.0′ı disable etmeniz gerekebilir.Yalnız bunu hem server tarafında hemde client tarafında yapmanız gerekli.Yalnız burada server-client mimarisinden kastım işletim sistemi bazında değil.Yani bir vista bilgisayarı, server olarak dosyayı paylaşıma sunar.Aynı şekilde başka bir vista bilgisayarda bu paylaşımı alarak client rolünü üstlenebilir.

Server 2008 ve Vista clientları üzerinde SMB 2.0 disable etmek istediğinizde ;

sc config lanmanworkstation depend= bowser/mrxsmb10/nsi
sc config mrxsmb20 start= disabled

komutları işimizi görücektir.

Aynı şekilde tekrardan enable etmek içinde;

sc config lanmanworkstation depend= bowser/mrxsmb10/mrxsmb20/nsi
sc config mrxsmb20 start= auto

komutlarını kullanabiliriz.Tabiki birde server tarafında bu ayarları disable etmemiz gerekli.Bunun için registry üzerined bazı değişkliklere gitmemiz gerekli.

HKLM\System\CurrentControlSet\Services\LanmanServer\Parameters dizini altına inerek yeni bir REG_DWORD değeri ekleriz.

Value name: Smb2
Value type: REG_DWORD
0 = disabled
1 = enabled

Bunlar parametrelerimiz.Burada 0 olarak ayarladığımızda SMB 2.0 server tarafında disable olacaktır.Aynı şekilde 1 ilede tekrar enable olacaktır.Bu işlemlerden sonra bir restart gereklidir.

Server Message Block(SMB) , windows tabanlı bilgisayarlar tarafından dosya paylaşımı amacıyla kullanılan bir protokoldür.Aşina olduğumuz server-client mimarisini temel alarak çalışır.Wnidows Server 2008 ve Windows Vista’ya kadar SMB 1.0 kullanılıyordu.Neredeyse 15 sene evvel ilk dizaynı gerçekleşen SMB 1.0 mimarisi artık yenilenen dosya paylaşım mimarisiyle birlikte yerini SMB 2.0′a bıraktı.Bu versiyon ile birlikte gelen yeniliklere şöyle bir bakalım;

- Aynı paket içerisinde birden fazla SMB komutları gönderebiliyor.Böylece SMB 1.0′a göre bir SMB client ve SMB server arasında gönderilen paket sayısı arttırılmıştır.
- SMB 1.0′a göre daha fazla buffer boyutu desteklemektedir.
- Yapısı itibariyle oldukça esnek dizayn edilmiş ve “bir sunucunun sunabileceği paylaşım sayısı” gibi çeşitli kriterlerde oldukça öne çıkmıştır.
-Sembolik linkleri desteklemektedir.

Server 2008 yada Windows Vista kullanıyorsanız bu her iki versiyonuda kullanabileceğiniz anlamına gelmektedir.Peki hangi versiyon ne zaman kullanılıyor?Bunu merak edebilirsiniz.Bu tamamiyle client ve server tarafındaki işletim sistemlerine göre değişiklik gösteriyor.Örneğin aşağıdaki tabloya bakalım.

Server 2008/Windows Vista                       <-> Windows Server 2008/Windows Vista                       SMB 2.0
Server 2008/Windows Vista                                           <-> Windows XP, Server 2003,Windows 2000                     SMB 1.0
Windows XP, Server 2003,Windows 2000   <-> Server 2008/Windows Vista                                                                 SMB 1.0
Windows XP, Server 2003,Windows 2000   <-> Windows XP, Server 2003,Windows 2000                         SMB 1.0

Tabloda görüldüğü gibi ancak server 2008 yada vista bir workstation ,aynı şekilde server 2008 ve vista başka bir workstation ile iletişime geçtiği takdirde SMB 2.0 kullanılabiliyor.Diğer tüm kombinasyonlarda eski versiyonu desteklemek amacıyla ortaklaşa SMB 1.0 kullanılıyor.

• Ask the Directory Services Team : Custom Certificate Request in Windows Vista
• Microsoft Security Development Lifecycle (SDL)
• Network Access Protection (NAP) : NAP 802.1X Configuration Walkthrough ““ Part 1
• Network Access Protection (NAP) : NAP 802.1X Configuration Walkthrough ““ Part 2
• Network Access Protection (NAP) : NAP 802.1X Configuration Walkthrough ““ Part 3
• Ask the Performance Team : Working with Very Large Print Jobs
• Exchangepedia Blog: Exchange Server 2007: Listing Exchange ActiveSync users and device information
• Windows Server 2008 Command Lines for Administrative Consoles
• You Had Me At EHLO… : How does Outlook Anywhere work (and not work)?
• Microsoft Advanced Windows Debugging and Troubleshooting : How it Works: DLL Injection
• IEBlog : Slipstreaming IE8
• Windows PowerShell : Getting Credentials From The Command Line.
• Update to OOO for Exchange 2007 (again)”¦ « telnet 127.0.0.1 25
• Glen’s Exchange Dev Blog: More fun with combining multiple Powershell cmdlets to produce reports
• The Storage Team at Microsoft – File Cabinet Blog : Backup/Restore of DFSR Replicated Data – Part 2: Inspecting DFSR’s Footprint
• If broken it is, fix it you should : Bag of Chips: Installing XNA Games on your Zune
• You Had Me At EHLO… : Anti-Spam Connection Filtering when installed on Hub servers and other AS configuration misunderstandings
• Bill Gates: Transitioning into the Future | Charles | Channel 9
• The Storage Team at Microsoft – File Cabinet Blog : Volume Shadow Copy Service (VSS) documentation updates – June 2008
• BCL Team Blog : P/Invoke Interop Assistant [Justin Van Patten]
• Ask the Core Team : SharePoint Protection and Recovery using DPM 2007 – Part I
• Ask the Performance Team : Task Scheduler Changes in Windows Vista and Windows Server 2008 ““ Part One

Server 2008 öncesinden de hatırladığımız gibi unattended modunu kullanarak hazırladığımız answer dosyaları ile istediğimiz kurulumları gerçekleştirebiliyorduk.Aynı özelliği Server 2008 üzerinde de kullanabiliriz.Konuyu Active Directory kurulumu olarak ele alsak dahi birçok seçenek önümüze çıkacaktır.Örneğin yeni bir foresta yeni bir domainmi yoksa varolan bir foresta bir adcmi, yada kurulum sırasındaki seçenekler,domain-forest functional leveller.Microsoft konuyla ilgili oldukça geniş seçenekler sunan bir makale hazırlamış.Server 2008 ‘de active directory kurulumu ile ilgili birkaç answer dosyasını aşağıda bulabilirsiniz.Yalnız unattended modeu kullanarak nasıl kurulumu gerçekleştireceğimizi hemen söyliyelim,aşağıdaki komutu kullanbiliriz.

dcpromo /unattend:<path of the answer file>

Additional DC kurulumu answer file
New Forest kurulumları answer file
Child Domain kurulumları answer file
RODC kurulumları answer file

Genel olarak parametreler tanıdık gelecektir.Yalnızca dikkat etmemiz gereken domain level ve forest level kodları.Bunları

“¢ 0 = Windows 2000 Server
“¢ 2 = Windows Server 2003
“¢ 3 = Windows Server 2008

şeklinde kullanabiliriz.

Kurulumdan sonra bize başarılı olup olmadığına dair bir hata kodu dönecektir.

Uzun zaman önce MOM(Microsoft Operations Manager) ile event takibi isminde bir makale yazmıştım.Bu makalede kurduğumuz MOM ve agentları , sunucuların herhangi birinde event viewer altına belirlediğimiz bir log düştüğünde bizi maille uyarıyordu.Tabiki bu MOM’un yapabildiklerinin sadece ufak bir bölümüydü.Belkide en basitlerinden biriydi.Fakat Server 2008, üzerindeki geliştirilmiş event vieweri sayesinde bu işlemleri kendi bünyesinde gerçekleştirebiliyor.Üstelik oldukça gelişmiş bir şekilde…

Görüldüğü gibi seçilen event ile ilgili olarak “Attach task to this event” diyerek bir görev oluşturabiliriz.Bu görevler içerisinde

-Ekrana bir mesaj yansıtmak

-İlgili kullanıcıya bir uyarı maili atmak

-Varolan bir programı çalıştırmak

Örneğin bir servisiminiz durduğunda bunu hemen bize mail atmasını sağlayabiliyoruz.Tek yapmamız gereken uygun kriterleri görev tanımlamada girmek.

İstersek zamanlanmış görevler altında oluşturduğumuz görevin özelliklerine girerek filtreleme için çok ayrıntılı sorgular oluşturabiliriz.

Özellikle properties penceresinde triggers sekmesine gelerek log hakkında çok çok ayrıntılı sorgular oluşturabilirisiniz.Oldukça karıştırabileceğiniz bir bölüm.

Büyütmek için tıklayınız.

Server 2008 ile birlikte gelen yeni bir özellikte wevutil komutu.Kurulumdan sonra event viewer penceresine girdiğimizde zaten daha düzenli bir yapı bizi bekliyor.Eventlar arasında istediğimiz kombinasyonlarla görüntülemeler sağlayabiliyoruz.Bu konudaki bir diğer yenilikte eklenen bir komut…Komut satırından wevutil komutunu kullanarak server 2008 üzerindeki eventları yönetebiliriz.Yönetebiliriz derken neden bahsediyoruz?Örneğin belirli kategorideki event ların yedeğini almamızı sağlıyor bu komut.Bunu .bat dosyası haline getirebiliriz.Yada ilgili eventlar hakkında komut dizini ile bilgi edinebiliyoruz.Komutla ilgili parametreleri aşağıdaki tabloda bulabilirsiniz.

Windows Server 2003 ile birlikte kullandığımız admin pak yani administrator tools’un vista için kullanılabilir versiyonu download’a sunuldu.Benzer şekilde içerisinde Server 2008′i yönetmek için çeşitli yönetim araçlarını bulunduran bu paketi aşağıdaki linklerden edinebilirsiniz.   32 bit     64 bit

İçerisindekiler:
Role Administration Tools:

· Active Directory Certificate Services (AD CS) Tools
· Active Directory Domain Services (AD DS) Tools
· Active Directory Lightweight Directory Services (AD LDS) Tools
· DHCP Server Service Tools
· DNS Server Service Tools
· Shared Folders Tools
· Network Policy and Access Services Tools
· Terminal Services Tools
· Uniiversal Description, Discovery, and Integration (UDDI) Services Tools

Feature Administration Tools:

· BitLocker Drive Encryption Tools
· Failover Clustering Tools
· Group Policy Management Tools
· Network Load Balancing Tools
· SMTP Server Tools
· Storage Manager for SANs Tools
· Windows System Resource Manager Tools

Elimizde bulunan Server 2003 veya Server 2003 r2 Domain Controller yapısını tamamle Server 2008′e geçirmek istediğimizde karşımıza 3 farklı yol çıkacaktır.İsterseniz bunlara kısaca değinelim.

1)Server 2003′ün bulunduğu makine üzerine Server 2008′i kurabiliriz.Yani In-Place upgrade yapabiliriz.Bunun için dikkar etmemiz gereken birkaç nokta var.

-Windows Server 2003′ün üzerine mutlaka service pack 1′i kurmak zorundayız.
-Mimariler arasında geçiş yapamayız.Yani 32 bit server üzerine 64 bit kurulum yapmak gibi.Buna dikkat etmeliyiz.
-Standart Edition makinemizi Standart Edition ve Enterprise Edition ‘a upgrade yapabiliriz.
-Enterprise Edition makinemizi yalnızca Enterprise Edition’a upgrade yapabiliriz.
-Datacenter Edition makinemizi yalnızca Database Edition’a upgrade yapabiliriz.

Adprep.exe komutunu kullanarak upgrade işlemine başlayabiliriz.Fakat in-place upgrade işlemini tercih ediceksek aynı hardware üzerinde çalışmamız gerekli.Aynı zamanda yukarıda görüldüğü gibi sürümler arasında bazı kısıtlamalara takılabiliriz.

2)Active Directory altyapımızı yeniden tasarlayabiliriz.Bunun anlamı Active Directory Migration Tool (ADMT) gibi benzer araçları kullanarak varolan Server 2003 AD yapımızı yeni bir Server 2008 yapısına tüm kaynaklarıyla birlikte taşıyabiliriz.

3) Bu son yöntem ise birazcık aşina olduğumuz bir yöntem.Transitioning .Bu yöntemde varolan Server 2003 Active Directory yapımıza Server 2008 Active Directory yapısını ekliyoruz.Yani additional dc olarak kuruyoruz.Bunu Server 2000′den Server 2003′ geçiş işleminde de kullandığımızı hatıralyacaksınız.Ardından FSMO rollerini kurduğumuz yeni Server 2008 üzerine aktardığımızda artık eski Domain Controlleri devreden çıkartıp yenisiyle yolumuza devam edebiliriz.Bu yöntemin en güzel özelliği ise tüm schema yapımızın ,Group Policy ve diğer ayarlarımızın ekstra bir işlem yapmadan korunuyor olması.

İlerleyen yazılarda Server 2003′den Server 2008′e ayrıntılı Transitioning işlemini inceleyeceğiz.